https://ijl.iup.ac.ir/ زبان‌شناسی fa daily 1 Mon, 23 Aug 2010 00:00:00 +0430 Mon, 23 Aug 2010 00:00:00 +0430 https://ijl.iup.ac.ir/article_241940.html تحقیقات متعدد حاکی از وجود رابطه مستقیمی است بین اضمحلال زیست بوم اکوسیستم) زبان و گویشهای محلی در این مقاله به پنج اصل پیشنهادی بیتر سنجه در مورد جوامع بومی به مثابه سازمانهای یادگیرنده پرداخته خواهد شد و درباره سرمایه های جدید - سرمایه اجتماعی سرمایه معرفتی و سرمایه نمادین - بحث خواهد شد و معلوم خواهد شد چگونه با غفلت و چشمپوشی از سرمایه های معرفتی مردم بومی و ناتوانی از درک زبان و بی اهمیت جلوه دادن تجربیات و جهان بینی گویشوران از محیط زندگی خود و ادغام نکردن این اطلاعات با علوم جدید - که از طریق تسهیل گران و مروجان در اختیار مردم بومی گذاشته میشود از یک سو و اعمال سیاستهای بالا به پایین از دیگر سو محیط طبیعی را به تخریب و نابودی میکشاند محیط زیست مردم را به هم می ریزد و مانع حفظ و رشد زبانهای بومی میشود. https://ijl.iup.ac.ir/article_241942.html در این مقاله نقش ساختهای بدلی در زبان برجسته یا همان زبان ادبی بررسی خواهد شد. با توصیف مثالهایی از آثار ادبی فارسی و انگلیسی خواهیم دید که ادیب به 1 -اقتصادی ترین شیوه ممکن - با بهره گیری از چهار عامل فضاء سبک، بیان و وزن ساختهای بدلی را خلق میکند و به اثر خود سرزندگی و شادابی خاصی میدهد. پس ساخت بدل ابزاری است پس کارآمد در خلق اثر ادبی اما با گستردن افق دیدمان به گذر زمان خواهیم دید که نظام ارتباطی کلامی او به موازات تغییر فرایندهای شناختی انسان تغییر کرده است و حال دیگر انسان با بهره گیری از ساخت بدل می تواند خرده معرفتهای حیات خویش را به آیندگان برساند و با انجام دادن این مهم دو وجه کلان سازنده انسان یعنی عقل و احساس را نیز با استفاده از ساخت بدل وارد بازی کرده است. https://ijl.iup.ac.ir/article_241943.html پس از معرفی مختصر ساختارهای سلطه ای و ارتقایی در متون گذشته در این مقاله به بررسی ساختارهای سلطه ای و ارتقایی درون بندی کالینز (1997 ,Collins) می پردازیم. همچنین با مثالهایی از زبانهای ایجو (ljo) و یوروبا (Yoruba) و اوه (Ewe) مشخص می کنیم که رفتار موضوعها در ساختارهای محمولی پیچیده مشابه ساختارهای دوبندی است. پس از آن ساختارهای محمولی پیچیده در زبان فارسی را بررسی و معلوم میکنیم که بخشی از این ساختارها ارتقایی و بخشی دیگر سلطه ای است. https://ijl.iup.ac.ir/article_241944.html استعاره از قدیم ابزاری زیبایی آفرین برای بیان منظور تلقی شده است. در گذشته و به ویژه از منظر کلاسیسیسم استعاره صرفاً مختص ادبیات بود و همواره در حوزه ادبیات به آن می پرداختند. اما از قرن هجدهم با توجه به آموزه های مکتب رمانتیسم به استعاره با دیدی کلی و به مثابه عملکرد تخیل در مفهوم سازی و استدلال نگریسته شد و در نتیجه این نگرش بین زبان خودکار و زبان ادبیات بده بستانی دائمی برقرار شد. امروزه، استعاره از منظر زبان شناسی و حتی در زبان روزمره بررسی میشود تا آنجا که به پدید آمدن نظریات و توجیهاتی برای این فرایند معناساز منجر شده است. هدف این مقاله بررسی میزان و نوع استعاره ها در حوزه متون سیاسی در روزنامه ها از طریق بررسی موردی اخبار انرژی هسته ای ایران است. بدین منظور برای دسته بندی استعاره ها از طرحواره های حجمی حرکتی، قدرتی و فضایی صفوی (۱۳۸۰) و داوری اردکانی (۱۳۸۲) استفاده شده است. سپس طرحواره جدید حسی و طرحواره های ترکیبی حرکتی قدرتی و فضایی قدرتی هم برای دسته بندی دقیق تر پیشنهاد شده است. نتایج حاکی است. طرحواره های حرکتی و قدرتی و ترکیب این دو بیشترین بسامد را در استعاره ها دارند. به علاوه هنوز تعدادی از استعاره های با بسامد بسیار در لغتنامه ها ثبت نشده که معلوم میکند حضور آنها در مرحله گذار از استعاره زنده به مرده است https://ijl.iup.ac.ir/article_241945.html لکی از زمره گویشهای اصیل ایرانی است که کمتر مطالعه میشود. بنابراین وجوه ناشناخته بسیاری دارد که میتوان آنها را مطالعه کرد. در مقاله حاضر به بررسی اشتقاق و تصریف در گویش لکی پرداخته میشود. اشتقاق اسم فعل صفت و قید در مبحث اشتقاق و تصریف اسم صفت و فعل در مبحث تصریف بررسی شده است توصیف و دسته بندی وندهای اشتقاقی و تصریفی در گویش لکی هدف اصلی مقاله است. در این مقاله پس از طبقه بندی وندهای اشتقاقی و تصریفی شیوه شناسایی و ساخت آنها بیان شده است. همچنین نوع وندها از نظر محل قرار گرفتن در مقایسه با پایه یعنی پیشوند بودن با پسوند بودن بررسی شده است. برخی از آواهای گویش لکی در زبان فارسی وجود ندارد. به همین دلیل برای سهولت کار خوانندگان نمونه ها با الفبای بین المللی آوانویسی (۲۰۰۵) اوانویسی شده که در انتهای مقاله در قالب پیوست آمده است. همچنین معادل فارسی هر یک از نمونه ها کنار آن آمده است https://ijl.iup.ac.ir/article_241946.html در مقاله حاضر ترجمه پذیری استعاره بررسی میشود. در مطالعات ترجمه تاکنون - و به خصوص در مورد ترجمه پذیری با ترجمه ناپذیری استعاره - ترجمه استعاره از وجوه مختلفی بررسی شده است. استعاره در همه زبانها وجود دارد و جزء جهانیهای زبانی محسوب می شود؛ به این دلیل اهمیت بررسی استعاره نیک آشکار میشود. با وجود این تاکنون مطالعات محدودی در این زمینه از منظر شناختی انجام گرفته است. دانش زبانی در معنی شناسی شناختی مستقل از اندیشیدن و شناخت نیست و هدف عمده این مقاله دستیابی به راهکاری مناسب برای ترجمه استعاره است. طبق نتایج این مقاله استعاره را نمی توان صرفاً به لحاظ زبانی بررسی کرد بلکه ترجمه آن همزمان منوط به زبان تجربه و شناخت است https://ijl.iup.ac.ir/article_241947.html فرایند کاهش و افزایش معنایی ابزاری مهم در توجیه و تبیین شکل گیری معنی بسیاری از ساختهای زبانی است. در این مقاله به کمک دو پدیده «نشانداری و شفافیت و تیرگی معنایی که ارتباط تنگاتنگی با کاهش و افزایش معنایی دارند به معرفی محدودیتهایی پرداخته شده که نقش مهمی در تعیین چارچوبی نظام مند برای این فرایند ایفا میکنند. بررسی حاضر حاکی است که گستره عملکرد این فرایند آن واژه های بسیطی را در بر نمی گیرد که روی محور همنشینی و در ارتباط با معنای واحدهای مجاور قرار گرفته اند بلکه زمانی کامل عمل می کند. که کاهش همراه حذف واژه تابع این فرایند از محور همنشینی باشد کاهش و افزایش معنایی در مورد واژه های غیر بسیط شفاف عمل نمیکند و تجلی کامل آن را میتوان در واژه های غیر بسیط تیره و ضرب المثلهای زبان فارسی مشاهده کرد https://ijl.iup.ac.ir/article_241948.html https://ijl.iup.ac.ir/article_241949.html